2009 yılında Çin'in Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nin başkenti Urumçi'de yaşanan ve binlerce Uygur Türkü'nün hayatını kaybettiği olayların 15. yıl dönümünde, Doğu Türkistan'daki insan hakları ihlallerine dikkat çekildi. Sosyal medyada yapılan paylaşımlarda, "2009 yılında Urumçi'de yaşanan ve binlerce kardeşimizin katledildiği soykırımı unutmuyoruz!" ifadeleriyle, o gün yaşanan acılar ve kayıplar bir kez daha gündeme getirildi. Bu olaylar, uluslararası kamuoyunda Uygur Türklerinin maruz kaldığı baskı ve zulmün sembolü haline gelmişti.
Olaylar, 5 Temmuz 2009 tarihinde, bir grup Uygur gencinin protesto gösterisiyle başlamıştı. Bu gösterilerin ardından Çin güvenlik güçlerinin müdahalesiyle birlikte Urumçi'de geniş çaplı çatışmalar yaşanmış ve çok sayıda sivil hayatını kaybetmişti. Uluslararası insan hakları örgütleri, o dönemden bu yana Çin hükümetini Uygur Türklerine yönelik asimilasyon politikaları, zorla çalıştırma, keyfi gözaltılar ve kültürel baskılar uygulamakla suçlamaktadır. Bu yıl dönümü, Doğu Türkistan'daki mevcut durumun ve yaşanan insanlık dramının yeniden hatırlanması açısından önem taşımaktadır.
Urumçi katliamının yıl dönümü vesilesiyle yapılan anmalar, Doğu Türkistan'daki hak mücadelesinin devam ettiğini göstermektedir. Şehit olan soydaşlar için rahmet dilenirken, uluslararası toplumun bu konudaki duyarlılığının artırılması ve bölgedeki insan hakları ihlallerine son verilmesi çağrısında bulunulmaktadır. Bu tür anmalar, hem geçmişte yaşanan acıları unutturmamayı hem de gelecekte benzer olayların yaşanmasını engelleme potansiyeli taşımaktadır.
