Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları'nın (TCDD) Hazine'ye olan borç yükü, son on yılda dikkat çekici bir artış kaydetti. Kurumun 2016 yılında 1,6 milyar TL olan Hazine borcu, 2026 yılının ilk yarısı itibarıyla yaklaşık 6 milyar TL seviyesine ulaştı. Bu rakam, söz konusu dönemde borcun yüzde 273 oranında arttığını ortaya koyuyor.
Bu gelişme, demiryolu altyapısının finansman modeli ve kamu iktisadi teşebbüslerinin (KİT) mali disiplini açısından önemli soruları gündeme getiriyor. TCDD, Türkiye'nin ulaşım ağının bel kemiğini oluşturan demiryollarının işletmesi ve geliştirilmesinden sorumlu bir kamu kurumu olarak, büyük ölçekli altyapı yatırımları ve operasyonel giderleri nedeniyle sürekli finansman ihtiyacı içinde bulunuyor. Bu finansman ihtiyacının önemli bir kısmının Hazine garantisiyle veya doğrudan Hazine'den sağlanan kredilerle karşılanması, kurumun mali yapısını doğrudan etkiliyor.
Son yıllarda demiryolu taşımacılığında yaşanan canlanma ve yeni hatların devreye alınmasıyla birlikte, TCDD'nin yatırım harcamalarında da artış gözlemleniyor. Ancak bu yatırımların finansman kaynakları ve geri ödeme planları, kurumun uzun vadeli mali sürdürülebilirliği açısından kritik önem taşıyor. Hazine borcundaki bu hızlı artışın arkasında, artan yatırım maliyetleri, operasyonel verimlilikteki değişimler veya döviz kurundaki dalgalanmalar gibi çeşitli faktörlerin rol oynamış olabileceği değerlendiriliyor. Özellikle büyük altyapı projelerinin döviz cinsinden maliyetleri ve faiz giderleri, borç yükünü artıran temel etkenler arasında yer alıyor.
Uzmanlar, TCDD'nin Hazine borcundaki bu denli yüksek artışın, gelecekteki kamu maliyesi üzerinde baskı oluşturabileceği uyarısında bulunuyor. Kurumun borçlarını yönetme stratejisi, Hazine'nin bu borçları karşılama kapasitesi ve demiryolu sektörünün genel ekonomik performansı, önümüzdeki dönemde yakından takip edilecek konular arasında yer alacak. Bu durum, aynı zamanda kamu kaynaklarının etkin kullanımı ve KİT'lerin finansal şeffaflığı konusundaki tartışmaları da alevlendirecek nitelikte.
