İstanbul'un gözde semtlerinden birinde, gün batımının muhteşem manzarasına tanıklık eden bir vatandaşın sosyal medyada paylaştığı bir gönderi, kentsel dönüşüm projelerinin konut fiyatları üzerindeki etkisini ve erişilebilirlik sorununu bir kez daha gündeme taşıdı. "Bir gün daha bitti. Daha nice güzel günlerde buluşmak üzere." ifadeleriyle başlayan paylaşım, ardından bölgedeki yeni yapılaşmanın ve bunun getirdiği fahiş fiyatların altını çizdi. Vatandaş, "Bu binayı kentsel dönüşüm ile yaptılar. Keşke bir dairesinde ben otursam ama çok pahalı. En küçük daire 20 milyon TL." diyerek, modern yaşam alanlarının vatandaşın büyük çoğunluğu için ulaşılmaz hale geldiğini dile getirdi.
Kentsel dönüşüm, deprem riski taşıyan bölgelerdeki yapı stokunu iyileştirmek ve modern yaşam standartlarına uygun hale getirmek amacıyla başlatılan önemli bir kamu politikasıdır. Ancak, özellikle büyük şehirlerde, bu dönüşüm süreci sadece binaların fiziksel yapısını değil, aynı zamanda bölgenin sosyo-ekonomik dokusunu da derinden etkilemektedir. Yeni yapılan konutların yüksek maliyetleri, bölge sakinlerinin ve orta gelirli vatandaşların kendi semtlerinde yaşama hayallerini zorlaştırmaktadır. Bu durum, sosyal eşitsizliği artırma potansiyeli taşımakta ve kentsel dönüşümün temel hedeflerinden biri olan yaşam kalitesini yükseltme amacını gölgelemektedir.
Paylaşılan bu durum, kentsel dönüşümün sadece müteahhitler ve yatırımcılar için değil, aynı zamanda bölgede yaşayan insanlar için de anlamlı olması gerektiği gerçeğini ortaya koymaktadır. Yüksek inşaat maliyetleri, arsa payları ve kar beklentisi, konut fiyatlarını astronomik seviyelere çıkarmaktadır. 20 milyon TL gibi bir rakam, ortalama bir vatandaşın gelir düzeyiyle karşılaştırıldığında, hayal dahi edilemeyecek bir meblağdır. Bu durum, özellikle genç nesillerin konut sahibi olma umutlarını kırmakta ve şehir içinde yerinden edilme riskini beraberinde getirmektedir.
Uzmanlar, kentsel dönüşüm projelerinde sosyal konut modellerinin entegre edilmesi, vergi indirimleri veya sübvansiyonlar gibi teşvik mekanizmalarının geliştirilmesi gerektiğini belirtiyor. Aksi takdirde, kentsel dönüşüm, mevcut sosyo-ekonomik ayrışmayı daha da derinleştiren, sadece belirli bir zümreye hitap eden bir lüks projeler zincirine dönüşme tehlikesiyle karşı karşıya kalacaktır. Bu tür paylaşımlar, yetkilileri ve ilgili kurumları, kentsel dönüşümün sosyal boyutunu göz ardı etmemeleri konusunda uyaran önemli birer gösterge niteliği taşımaktadır.
