Yap-İşlet-Devret modeliyle inşa edilen ve 'devletin cebinden kuruş çıkmayacağı' vaadiyle tanıtılan projelerde geçiş garantisi ücretleri rekor seviyelere ulaştı. Son olarak 1915 Çanakkale Köprüsü'nün geçiş ücretinde yapılan %485'lik zamla birlikte, daha önce 200 TL olan ücret 1170 TL'ye yükseldi. Bu durum, köprünün açılışında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın "İlk hafta ücretsiz, sonra 200 liracık" şeklindeki açıklamalarını akıllara getirerek, vatandaşların tepkisini çekti.
Söz konusu zamlar, köprü ve otoyol projelerinin finansman modeli ve kamuya getirdiği yükümlülükler hakkında yeniden tartışmaları alevlendirdi. Yap-İşlet-Devret projelerinde, devletin belirli bir araç geçiş sayısını garanti etmesi ve bu sayının altında kalınması durumunda aradaki farkı yüklenicilere ödemesi esasına dayanıyor. Ancak, artan geçiş ücretleri ve garanti edilen araç sayılarının gerçekleşmemesi durumunda, devletin cebinden çıkacak paranın miktarı da önemli ölçüde artıyor. Bu durum, projenin başlangıçtaki 'kamu yükü olmayacak' söylemiyle çelişiyor.
Bu fahiş zamların, köprünün kullanım oranlarını ve bölgedeki ekonomik aktiviteyi nasıl etkileyeceği merak konusu. Yüksek geçiş ücretlerinin, özellikle ticari araçlar ve sık seyahat eden vatandaşlar için ek bir maliyet kalemi oluşturması bekleniyor. Öte yandan, bu tür zamların, benzer projelerdeki gelecek garantileri ve sözleşme koşulları üzerindeki etkileri de yakından incelenmeli. Uzmanlar, bu durumun, gelecekteki altyapı projelerinin finansman modellerinin daha şeffaf ve kamu yararını ön planda tutacak şekilde yeniden değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor.
